TÜBİTAK TEYDEB hangi işe bakar?
TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) sanayi Ar-Ge’sini proje esaslı destekler. KOBİ ölçeğinde öne çıkan üç kod 1501 Sanayi Ar-Ge, 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç ve 1707 siparişe dayalı Ar-Ge’dir. “Makine aldık” tek başına Ar-Ge sayılmaz. Yeni ürün, süreç veya maliyet düşürücü teknik; ölçülebilir çıktı, teknik belirsizlik ve izlenebilir iş paketi ister. Personel, laboratuvar/izleme ve yaygın etki aynı dilde kurulmazsa dosya elenir.
Başvurular PRODİS (eteydeb.tubitak.gov.tr) üzerindendir. Çağrılar kural olarak ocak ve temmuz dönemlerinde açılır. Kuruluş bazlı ön kayıt ile çağrı kapanışı ayrı tarihtir; ön kaydı kaçıran firma o döneme giremez. KOBİ TEŞVİK olarak önce teknik gerçekliği, sonra çağrı metnini okuruz.
1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı
1501, KOBİ niteliğindeki sermaye şirketlerinin proje esaslı araştırma, teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetini hibeyle destekler. Yürürlükteki çağrıda destek oranı, firmanın daha önce desteklenen proje sayısına göre kademelidir: ilk beş projede yüzde 75, altıncı ve sonrasında yüzde 60. Proje başına TÜBİTAK katkısı en fazla 20 milyon TL’dir. Bu tavan toplam proje bütçesi değil, kurum katkısıdır. Örneğin kapsamına alınan 30 milyon TL’lik bütçede yüzde 75 hesap 22,5 milyon TL eder; tavan nedeniyle kurum payı 20 milyonu aşmaz, fark öz kaynaktır.
Eski şablonla, tavanı yok sayarak veya “sınırsız bütçe” varsayımıyla yazılan dosya hem mali hem teknik puan kaybeder. Öncelikli alan, ticarileşme ve yaygın etki çağrı metnine göre işlenir. Değerlendirme alanında uzman kişi ve kurullardadır; uygun bulunan projede sözleşme imzalanır, izleme dönemleri başlar.
1507 ve 1707
1507, Ar-Ge’ye yeni giren KOBİ’nin başlangıç projesidir. Hibe oranı yüzde 75, toplam proje bütçesi kural olarak 3,5 milyon TL, süre en fazla 18 aydır. 1501’e göre daha dar bütçe ve daha kısa süre vardır; olgunluğu 1501’e yetmeyen iş burada durur. 1707 siparişe dayalı Ar-Ge’dir; müşteri-tedarikçi kurgusu, sipariş ve teknik spesifikasyon olmadan dosya açılmaz.
1501 ve 1507’ye kural olarak KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri başvurur. Şahıs işletmesi, dernek veya henüz kurulmamış şirket PRODİS’te elenir. Ortaklık yapısı, KOBİ ölçeği ve daha önceki destek geçmişi kuruluş kaydında görünmelidir.
Dosyada jüri neye bakar?
Özgün değer, teknik belirsizlik, iş paketleri, bütçe-süre tutarlılığı, yaygın etki ve ticarileşme aynı metinde durur. Pazar ezbere cümle, kopyalanmış iş paketi ve “dünyada ilk” iddiası puan düşürür. Personel özgeçmişi iş paketiyle örtüşmezse maliyet kalemi kesilir. Alt yüklenici ve hizmet alımı çağrı kuralına aykırıysa kapsam dışı kalır.
İzlemede dönem raporu, harcama belgesi ve çıktı kanıtı istenir. Sözleşmedeki iş paketi sapması revizyon veya kesinti doğurur. Ar-Ge olgunluğu yetmiyorsa TTGV veya KOSGEB daha gerçekçi olabilir; aynı bütçeyle iki kuruma gitmek mükerrerlik riski taşır.
PRODİS ve ön kayıt
Kuruluş kaydı, imza yetkisi, KOBİ belgesi ve mali tablolar PRODİS’te güncel değilse proje formu açılmaz. Ön kayıt kapanışı çağrı kapanışından önce gelir. Ekler PDF, okunaklı ve kurumun beklediği addadır. Son gün yüklenen dosyada sistem yoğunluğu riski vardır; kapanıştan birkaç gün önce onaylatmak daha güvenlidir.
Yürürlükteki ikinci dönem çağrısında 1501 kapanışı ve ön kayıt tarihleri ile 1507 tarihleri ayrıdır. Takvimi ezberlemez, her ilanın tablosunu okuruz. Limit, oran ve tavan da çağrı duyurusunda güncellenebilir.
TÜBİTAK ile teşvik ve ihracat
TÜBİTAK nakdi Ar-Ge hibesidir; yatırım teşvik belgesi vergi-gümrük-primdir. Aynı tesiste makine listesi belgesiz alınırsa KDV istisnası bozulur, Ar-Ge personeli ise ayrı SGK başlığıdır. İhracat çıktısı varsa Ticaret Bakanlığı DYS fuar ve pazara giriş kalemleri sonraki aşamadır.
Uluslararası ortaklı işte uluslararası fon eşiği yüksek olabilir. KOBİ ölçeğinde önce 1507/1501, sonra AB veya vakıf çağrısı daha doğru sıradır.
Kuruluş ön kaydı ile proje önerisi ayrı adımlardır. Ön kayıtta KOBİ ölçeği, sermaye şirketi niteliği ve imza yetkisi doğrulanır. Proje metni iş paketi, personel ay-ay, makine-sarf ve hizmet alımını aynı para biriminde toplar. Kur farkı ve KDV’nin kapsamda olup olmadığı çağrı duyurusunda yazılıdır; varsayımla bütçe şişirilmez.
KOBİ TEŞVİK ne teslim eder?
Teknik özet, iş paketleri, özgün değer, yaygın etki, bütçe ve süre aynı dilde kurulur. PRODİS yüklemesi, ön kayıt ve revizyon takibini yaparız. Uygun olmayan işi “TÜBİTAK’a yazalım” diye zorlamayız. Sonuç kurul kararına bağlıdır; kimse hibeyi peşinen vaat edemez.
Ücretsiz ön görüşmede ürün, süreç ve teknik belirsizliği dinleriz. Telefon 0 538 398 27 10. 81 il için il teşvik sayfalarında Ar-Ge başlığı da vardır.