Hazine prim indirimi nasıl işler?
5510 sayılı Kanun’un 81. maddesi (ı) bendi uyarınca malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinde Hazine indirimi uygulanır. Yürürlükteki düzene göre imalat dışı işyerlerinde indirim 2 puandır. İmalat sektöründe (NACE Kısım C) 5 puanlık indirim, mevzuatta belirtilen süre boyunca devam eder; Cumhurbaşkanı bir yıl uzatmaya yetkilidir. SGK 2026/1 sayılı Genelge, usulü işyeri NACE koduna göre sistemin otomatik hesaplaması olarak açıklar. Ayrı bir kanun numarası seçilmez; 5510 seçilir.
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin süresinde verilmesi, primin ödenmesi ve vadesi geçmiş SGK borcu olmaması (veya yapılandırılmış düzenli ödeme) şarttır. Gerçeğe aykırı NACE ile 5 puan yazdırmak, ceza ve iadeyle geri alınır. KOBİ TEŞVİK olarak işyeri kodu, bordro ve teşvik belgesini aynı takvime bağlarız.
İmalat 5 puan, diğer 2 puan
İşyeri imalattan imalat dışına geçerse, değişikliği izleyen aydan itibaren 2 puan uygulanır. Tersi durumda, süre içinde 5 puana dönülebilir. Diğer teşviklerle aynı dönemde birlikte uygulama varsa önce 5510 indirimi, kalan tutar üzerinden 4447/6111 ve benzeri hesaplanır. Yanlış öncelik, tahakkuk farkı doğurur.
İndirim, işveren hissesinin ilgili dilimidir; işçi payı ve işsizlik primi bu kalemden düşülmez. Prime esas kazanç tavanı ve eksik gün kodları bildirgede doğru değilse sistem keser. Ar-Ge personeli, engelli istihdamı ve belgeye bağlı prim desteği ayrı başlıklardır; 5510 indirimiyle karıştırılmaz.
İlave istihdam (4447 geçici 10 / 6111)
Özel sektör işvereninin, yayımlanan süre içinde işe aldığı sigortalı için işveren hissesinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilir. Süre, sigortalının cinsiyeti, yaşı, mezuniyeti ve mesleki belgesine göre 6 ila 54 ay arasında değişir. Sigortalının önceki altı ay çalışmamış olması ve işyerinin son altı aylık ortalamasına ilave istihdam edilmesi beklenir.
Uygulama süresi uzatma kararına bağlıdır. Kadın, genç ve mesleki belge sahibinde süre uzar. İşyeri yönünden borç, yasal bildirge ve ortalama istihdam şartı Genelge’de yazılıdır. “Herkesi 6111’e yazalım” yaklaşımı ortalama testinde düşer.
Diğer sık kullanılan teşvikler
İşsizlik ödeneği alanların istihdamında 4447/50, işbaşı eğitim sonrası istihdam, engelli ve Ar-Ge personeli indirimleri ayrı kanun numaralarıyla yürür. Teşvik belgesine bağlı sigorta primi işveren hissesi, 9903 sayılı karar ve bölge süresine göredir. Belge bitmeden personel çıkışı taahhüdü bozar.
Yatırım teşvik belgesi prim süresini bölgeye göre uzatır. Bordro, e-TUYS istihdamı ve fiili SGK bildirgesi çelişirse hem belge hem 5510 risk doğar. KOSGEB istihdam kalemi varsa mükerrerlik kontrolü yapılır.
Yanlış kod, gecikmiş prim
Yanlış meslek kodu, eksik bildirge veya gecikmiş prim, alınan teşviki geri istenir hale getirir. İşyeri NACE’si faaliyet belgesinden farklıysa 5 puanlık imalat indirimi denetimde düşer. Şube ve alt işveren kurgusunda hangi sicilin teşvikten yararlanacağı baştan kilitlenmelidir.
Yapılandırma bozulursa indirim kesilir. İdari para cezası ve asıl alacak aynı anda yürüyebilir. Ön görüşmede bordro özeti ve NACE olmadan “şu kadar çıkar” demeyiz.
Yeni istihdam planı
Yatırımla birlikte personel alınacaksa önce belge ve ortalama, sonra işe giriş tarihi planlanır. Çağrı veya belge süresi dolmadan toplu işe alım, ortalama testini bozabilir. Kadın ve genç istihdamında süre avantajı, fiili çalıştırma ve belge şartına bağlıdır.
Kırsal tesiste IPARD istihdam taahhüdü SGK teşvikiyle ayrı izlenir. Ajans MDP istihdam göstergesi de bordroya oturmalıdır. Üç taahhüt tek kişide çakışmasın diye tabloyu birleştiririz.
Bildirge, borç ve denetim
İndirim, süresinde verilmiş muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile ödenmiş prime bağlıdır. Gecikme, yapılandırma bozulması veya idari para cezası indirimi keser. Denetimde meslek kodu, fiili iş ve NACE karşılaşır; imalat görünümlü ticaret işyeri 5 puanı iade eder. Şube, alt işveren ve asıl işveren kurgusunda sicil seçimi baştan kilitlenmezse tahakkuk kayar.
5510 ile 4447 aynı dönemde birlikte uygulanabilir; sıra Genelge’dedir. Önce Hazine indirimi, kalan işveren hissesi üzerinden ilave istihdam hesaplanır. Ters sıra fark doğurur. Ar-Ge ve engelli indirimleri ayrı kanun numarasıdır; 5510 ekranına yazılmaz. Yeni işe girişte ortalama testini bozmamak için son altı ay bildirgesi önceden çıkarılır.
KOBİ TEŞVİK ne teslim eder?
NACE ve işyeri kodu kontrolü, yararlanılabilir kanun numarası listesi, belge-bordro takvimi. Muhasebe kaydını sizin yerinize tutmayız; teşvik kurgusunu ve riski yazarız. Ücretsiz ön görüşme: 0 538 398 27 10. Bolu ofisimiz.
Mevzuat ve Genelge değişebilir. Güncel tarife ve süre, SGK duyurusuna göredir. Sonuç garanti değildir. 81 il için il teşvik sayfalarına bakın.